sebastian haffner

Pruisen

Deugden en ondeugden van een miskende staat

De geschiedschrijving van de staat Pruisen is overwoekerd door legenden, mythen, sprookjes, leugens en halve waarheden. Op de hem zo kenmerkende, bondige en voortreffelijke wijze ruimt Haffner dit allemaal uit de weg en zet hij de lezer weer op het historisch juiste spoor. Hij beschrijft de 170 jaar lange geschiedenis van deze Europese grootmacht sec en zonder omhaal, daarbij zowel de goede als de slechte kanten van deze staat zonder de gebruikelijke vooroordelen benoemend. Want Pruisen was, ondanks zijn kolonialistische drang naar het Oosten � en welke grootmacht uit die tijd had trouwens geen kolonialistische aspiraties? � in de 18de eeuw ook de modernste rechtsstaat van zijn tijd, met vergaande tolerantie ten aanzien van bijvoorbeeld religie en een uitstekend bestuursapparaat.

Met de oprichting van het Duitse Rijk in 1871 houdt de staat Pruisen officieel op te bestaan, al zou zijn invloed in meer of mindere mate nog bijna een halve eeuw voortduren. In dat jaar begint volgens Haffner dan ook het langzame sterven van Pruisen, uiteindelijk uitmondend in het definitieve einde bij het ontstaan van de twee Duitse staten in 1949: de Bondsrepubliek en de ddr. Overigens toont Haffner onweerlegbaar aan dat het Derde Rijk niets Pruisisch had, ook al probeerde Hitler dat aanvankelijk wel zo te doen lijken. Maar de F�hrer schafte als eerste de rechtsstaat af, en daarmee de basis van het oude Pruisen.

Haffner: �Het zou overdreven zijn om te zeggen dat niemand treurt om de dood van Pruisen. Het verdriet van de verdrevenen om het verloren vaderland mag men echte niet verwarren met het verdriet de Pruisische staat, integendeel, het is opmerkelijk (en bewonderenswaardig) hoe soepel en zonder klagen de mensen zich gevoegd hebben in de nieuwe maatschappelijke verhoudingen. Maar er zijn zeker in het Duitsland van na 1945 nog zeker veel voormalige Pruisen � en niet alleen verdrevenen uit het vaderland � die de karakteristieke kenmerken van hun voormalige staat verschrikkelijk missen: in de Bondsrepubliek de strenge Pruisische orde en rechtschapenheid, in de ddr de droge Pruisische onbekrompenheid en vrije denkwijze. [� Maar] Pruisen is dood, en wat dood is kan niet meer tot leven gewekt worden.�

Pruisen is onmiskenbaar een hoogst belangrijke voorloper van het huidige, ongedeelde Duitsland. De historie van Pruisen goed begrijpen door middel van Haffners immer glasheldere betoogtrant geeft � en alleen al daarom is het boek zo van belang � een beter inzicht in het moderne Duitsland, dat inmiddels de vroegere Pruisische hoofdstad Berlijn weer tot het zijne heeft gemaakt.

Sebastian Haffner werd in 1907 geboren in Berlijn en opgeleid als jurist. Hij emigreerde in 1938 naar Engeland, waar hij onder meer werkte als journalist voor The Observer. Hij keerde in 1954 terug naar Duitsland, om te gaan schrijven voor Die Welt en later voor Stern. Haffner is auteur van menig historische bestseller, zoals Churchill, Kanttekeningen bij Hitler, Van Bismarck tot Hitler, Duitsland 1939: Jekyll & Hyde, De zeven doodzonden van Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog, alsmede zijn inmiddels beroemde en veelgeprezen autobiografie Het verhaal van een Duitser, 1914-1933.

ISBN 978 90 5330 381 8
NUR 680
Gebonden, met stofomslag
Omvang: 256 pp.
EUR 22,50

Tevens leverbaar van Sebastian Haffner:

Het verhaal van een Duitser, 1914-1933 Meer info...
De zeven doodzonden van Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog Meer info...
Kanttekeningen bij Hitler�Meer info...
Churchill Meer info...
De Duitse revolutie Meer info...
Het duivelspact Meer info...
Van Bismarck tot Hitler Meer info...

Meer titels van Sebastian Haffner zijn in voorbereiding.

Laatste wijzigingen: 28-02-2007